ریخته گری چیست و چه کاربردی دارد؟

ریخته گری

در صنعت برای ساخت قطعات، روش‌های مختلفی همانند ریخته گری در نظر گرفته شده. معمولا بعد از ساخت قطعات با این فرآیندها، یکسری عملیات دیگر، مثل ماشینکاری بر روی آنها انجام می‌شود تا به ابعاد و ظاهر دلخواه برسند. ریخته‌گری را می‌توان یک فرآیند مهم و کاربردی در ساخت، از هزاران سال قبل دانست. اين روش قديمی‌ترين فرآيند شناخته شده برای توليد قطعات صنعتی است.

ریخته گری

ریخته‌گری در حال حاضر نيز از بهترين رو شهای ساخت و توليد قطعات صنعتی بشمار می رود، هنوز هم بيش از ۵۰ درصد قطعات انواع ماشين آلات صنعتی با اين روش تهيه می شوند. فلزاتی که نمی‌توان آ نها را به راحتی از رو شهای ديگر شکل‌دهی ساخت، يا خاصیت چکش‌خواری کمی دارند و نيز قطعاتی که دارای شکل‌های پيچيده هستند به روش ريخته‌گری توليد می‌شوند.به‌طور کلی در این فرآیند،  ابتدا مدلی از قطعه مورد نظر تهيه شده
و سپس بر اساس مدل قالب ساخته می‌شود. در مرحله بعدی مذاب ريزی درون قالب انجام می‌شود و در
انتهای کار در صورت نياز قطعه پليس هگيری و پرداخت نهايی می‌شود.

به عقيده صنعتگران، ريخته گری هم علم است، هم فن و هم هنر

روش های مهم ريخته گری

ريخته گری ماسه ای

ریخته گری

از پرکاربردترين قالب های يک بارمصرف، قالب های ماسه ای هستند که در آن قالب ساخته شده پس از انجماد مذاب شکسته می شود. در اين نوع ريخته گری، ابتدا مدل چوبی يا پلاستيکی بر اساس شکل محصول به طور معمول به صورت دوتکه ساخته می شود.

سپس مدل را در قالب نگه دارنده فلزی که دو تکه است قرار می دهند. هر يک از دو قسمت را  درجه می‌نامند. درجه بالايی را بر روی ميز کار قرار می دهند، قسمت بالايی مدل را در داخل آن می گذارند و با
کوبيدن ماسه درون قالب (شامل ماسه، آب، خاک رس و نوعی چسب) آن را پر می کنند.

ریخته گری

بسياری از قطعات ريخته گری توخالی هستند و يا حفره های موجود در آنها قابل دسترس نيستند.اين سطوح درونی با قرار دادن ماهيچه داخل قالب شکل می گيرند. يادآوری می شود گذاشتن تکه چوبی به صورت شيب دار برای ايجاد راهگاه مناسب درون قالب و نيز تعبيه تغذيه کننده برای جبران کمبود ماده مذاب به دليل انقباض مذاب در درون قالب ضروری است. پس از خارج کردن مدل از قالب و کار گذاشتن راهگاه، دو نيمه قالب بر روی هم قرار گرفته و مذاب را درون آن می ريزند. پس از سرد شدن
مذاب، قالب را شکسته و قطعه را خارج می کنند.

این مطلب را بخوانید:
آیا می‌توان با ۵۰ میلیون تومان، به تولید محصول پرداخت؟

پس از خروج قطعه از قالب لازم است، فلز اضافی و لوله های تغذيه مذاب بريده شوند. هم چنين سطوح مهم ماشين کاری شوند تا سطحی  پرداخت شده و دقيق حاصل گردد.

ريخته گری در قالب فلزی

ریخته گری

مانند ريخته گری در قالب های ماسه ای است، با اين تفاوت که قالب ها در اين روش فلزی هستند و از آنها
برای مدت طولانی استفاده می شود. قالب ها به طور معمول دو تکه ساخته می شوند و به وسيله گيره يا پيچ
و غيره به هم متصل می شوند.

ريخته گری تحت فشار (دايکاست)

ریخته گری

در ريخته گری تحت فشار مواد مذاب تحت فشار به داخل قالب تزريق می شوند (بر خلاف روش های ديگر که مذاب تحت نيروی وزن خود قالب را پر می کند). توليد قطعات بدون حفره به علت تحت فشار بودن مذاب در درون قالب از مزيت های اين روش است. بيشتر قطعات آلومينيومی به روش دايکاست ريخته گری می شوند.

ريخته گری پيوسته

ریخته گری

در اين روش فلز مذاب به وسيله پاتيل ( قابلمه بزرگ فرض کنید) به محل دستگاه ریخته گری پيوسته حمل می‌شود، سپس مذاب به داخل ظرف نگهدارنده مذاب ريخته می شود و به تدريج وارد محفظه انجماد می شود. ظرف نگهدارنده مذاب از جنس مس ساخته شده و مرتباً با سيستم آبگرد سرد می شود. فلز مذاب پس از ورود به محفظه انجماد و سرد شدن به شکل جامد از آن خارج می شود و توسط جريان آب يا هوا خنک می شود. وقتی که طول نيم ساخته منجمد شده به حد معينی برسد به وسيلهٔ ابزار برش (مکانيکی يا حرارتی) برش داده می شود.

ريخته گری چدن

ریخته گری

با توجه به اين که چدن از قابليت ريخته گری خوب و چکشخواری بدی برخوردار است لذا به طور معمول از روش ريخته گری برای توليد قطعات چدنی استفاده می‌کنند. قالب گيری قطعات کوچک در داخل درجه و قطعات بزرگ در زمين انجام می‌شود. پس از تهيه قالب، چدن مذاب را از طريق راهگاه به داخل قالب م یريزند و پس از سرد شدن و انجماد، قطعه مورد نظر را از قالب خارج می‌کنند. اندازه مدل بايستی به اندازه انقباضی که فلز در هنگام سرد شدن پيدا می‌کند (چدن خاکستری ١درصد) بزرگتر از قطعه اصلی در نظر گرفته شود. هم چنين برای ايجاد فضای خالی در قسمت هايی از قطعه مورد نظر می‌توان از ماهيچه استفاده کرد که در اين موارد بايد روی مدل زائد های برای تکيه‌گاه ماهيچه در نظر گرفت.

ریخته گری فولاد

ریخته گری

ریخته گری برای توليد قطعات فولادی در مقايسه با قطعات چدنی کاربرد کمتری دارد. ولی برخی از قطعات صنعتی که فرم پيچيده ای دارند و يا لازم است نيروی زيادی را تحمل کنند از فولادهای ريختگی ساخته می شوند.
ریخته گری​ فولادها نيز مشابه چدن ها است، با اين تفاوت که اگر از روش ريخته گری در ماسه استفاده می شود، بايد ماسه ای به کار رود که ديرگدازتر باشد (دمای مذاب فولاد بيشتر از چدن است). از تفاوت‌های ديگر انقباض بيشتر مذاب فولاد (حدود ٢ درصد) نسبت به چدن است. از اين روش برای تهيه قطعاتی مانند: بدنه توربين، جرثقيل و غيره استفاده می شود.

مقالات مرتبط

پاسخ‌ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.